Thứ Hai, 29 tháng 9, 2014

Những nhân vật nổi tiếng từng thất bại "như cơm bữa"


Những nhân vật nổi tiếng từng thất bại "như cơm bữa"


Cựu Thủ tướng Anh Winston Churchill





Churchill từng bị đúp năm lớp 6. Ông cũng bị đánh bại ở tất cả các vị trí trong những cơ quan chính phủ mà ông xin vào. Tuy nhiên, tới năm 62 tuổi, Churchill đã trở thành Thủ tướng Anh. Ông tự nhận mình là "một người bi quan luôn thấy sự khó khăn trong mọi cơ hội" và "một người lạc quan luôn tìm thấy cơ hội trong mọi khó khăn".

Nhà phát minh vĩ đại Thomas Edison




Thầy giáo của Edison từng mắng ông là "dốt tới mức không thể học được bất cứ cái gì". Edison đã mang chuyện này kể lại với mẹ. Mẹ ông nghe xong liền nổi giận. Bà đùng đùng dẫn con trai tới trường và bảo với thầy giáo của Edison rằng, "trí óc của nó còn hơn ông đấy. Tôi sẽ giữ nó tại nhà và dạy lấy, vì tôi đã là giáo viên, để ông thấy rằng sau này nó sẽ ra sao!”.



Ông "gà rán" Harland David Sanders





Hình ảnh quen thuộc của gà rán KFC nổi tiếng toàn cầu là hình ảnh một ông già lịch lãm trong bộ vest trắng, chòm râu bạc và cà vạt đen. Đó chính là người lập nên KFC, “Đại tá bang Kentucky” Harland Sanders. Ngày nay, KFC đã có mặt trên 100 quốc gia, nhưng thuở ban đầu, Sanders đã không bán được món gà của mình. Hơn 1.000 nhà hàng đã từ chối ông.


Tỷ phú xe máy Soichiro Honda




Soichiro Honda từng tâm sự rằng, “đối với tôi, thành công có thể chỉ đạt được khi đã trải qua nhiều thất bại và nghiền ngẫm. Trên thực tế, trong tất cả những việc ta làm, thành công chỉ chiếm 1%, 99% khác là thất bại”. Tinh thần làm việc, nghị lực và lòng say mê với khoa học là chìa khoá đưa Honda đến thành công. Soichiro Honda từ biệt thế giới vào năm 1992, nhưng người đời còn nói nhiều về ông, mỗi khi nghĩ tới một điển hình của “thiên tài không bằng cấp”.


Ông trùm hoạt hình Walt Disney




Walt Disney qua đời năm 1966, nhưng tên tuổi của ông vẫn luôn được nhắc đến bởi hàng triệu người đã từng xem những bộ phim, các chương trình truyền hình và đến các khu vui chơi giải trí của Walt Disney. Tuy nhiên không phải ai cũng biết Walt Disney từng bị biên tập một tờ báo sa thải vì "thiếu trí tưởng tượng và không có ý tưởng hay ho". Ông cũng nếm mùi phá sản nhiều lần trước khi sáng tạo nên Disneyland.


Bà hoàng truyền thông Oprah Winfrey




Oprah Winfrey được mệnh danh là "bà hoàng truyền thông" của Mỹ. Tuy nhiên, để có được vị trí như ngày nay, bà đã phải nỗ lực hết mình vượt khó vượt khổ. Bà từng bị từ chối, vì không phù hợp lên sóng truyền hình, nhưng Winfrey đã tìm cách vươn lên. Sự nghiệp của Oprah vươn tới đỉnh cao khi bà làm chủ chương trình “The Oprah Winfrey Show”.

Nhà sáng lập hãng xe Ford





Trước khi hãng xe Ford có được một cơ ngơi như ngày nay, người sáng lập Henry Ford đã từng lập rồi phá ba công ty. Công ty thứ nhất mang tên Detroit nhưng nhanh chóng phá sản do Henry Ford chỉ tập trung thiết kế xe mà không kinh doanh. Công ty thứ hai mang tên ông chuyên về xe đua, nhưng sau đó chính Henry Ford bị các nhà đầu tư buộc rời khỏi công ty. Doanh nghiệp thứ ba thì bị phá sản do doanh thu đi xuống.


Nhà văn "phù thủy" J.K. Rowling




Trước khi trở thành nhà văn được nhiều người yêu thích, Rowling là một phụ nữ thất nghiệp, ly hôn và nuôi con bằng trợ cấp xã hội. Với 7 tập Harry Potter, Rowling nổi tiếng khắp thế giới và là người đầu tiên trở thành tỷ phú nhờ viết sách.


Tỷ phú Warren Buffett và những triết lý đầu tư kinh điển


Tỷ phú Warren Buffett và những triết lý đầu tư kinh điển

Dưới đây là những bí quyết đầu tư kinh điển mà tỷ phú Warren Buffett- người giàu thứ 4 thế giới năm 2014 khuyên các bạn trẻ và các nhà đầu tư tương lai.




Cổ đông lớn nhất kiêm giám đốc hãng Berkshire Hathaway. Một tỷ phú luôn lọt vào top những người giàu nhất thế giới. Một nhà “buôn tiền” lừng danh. Một nhà từ thiện hiếm có của mọi thời đại. Liệu đó đã phải là tất cả những gì bạn biết về “nhà hiền triết kinh doanh” đến từ Omaha- Warren Buffett ?

Dưới đây là những bí quyết đầu tư kinh điển mà tỷ phú Warren Buffett- người giàu thứ 4 thế giới năm 2014 khuyên các bạn trẻ và các nhà đầu tư tương lai.

1. Buffett bắt đầu chơi cổ phiếu từ năm 11 tuổi và giờ đây ông thấy tiếc vì mình đã có một sự khởi đầu quá…muộn.

“Ban đầu, mọi thứ đều rất rẻ. Vì thế, hãy khuyến khích con cái bạn đầu tư ngay khi chúng biết đến giá trị của đồng tiền”.

2. Năm 14 tuổi, Buffett mua một nông trại nhỏ nhờ số tiền dành dụm từ việc giao báo.

“Bất cứ ai cũng có thể mua được những thứ rất nhỏ từ những khoản tiết kiệm rất nhỏ. Hãy khuyến khích con bạn làm quen với một vài công việc kinh doanh từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường”.


3. Hiện nay, Buffett vẫn sống trong ngôi nhà nhỏ có 3 phòng ngủ, không có tường hay hàng rào ở trung tâm thị trấn Omaha. Ngôi nhà này được Buffett mua cách đây 50 năm khi ông kết hôn với người vợ đầu Susan Thompson. Nhà tỷ phú cho biết ông tìm thấy mọi thứ mình cần trong ngôi nhà nhỏ ấy.

“Đừng mua những gì vượt quá nhu cầu thực sự của bạn. Hãy làm gương cho con bạn nghĩ và hành động như vậy”.






4. Buffett tự lái xe đi khắp nơi, ông không có tài xế riêng hay vệ sĩ bảo vệ.

“Hãy là chính mình, đừng cố gắng để biến mình thành người khác”.

5. Mặc dù sở hữu một công ty sản xuất máy bay lớn nhất thế giới nhưng Buffet không bao giờ đi du lịch bằng máy bay riêng.

“Nếu bạn muốn làm giàu, hãy cân nhắc và tính toán như một nhà kinh tế đích thực trong mọi việc”.

6. Tập đoàn Berkshire Hathaway của Buffett đang sở hữu 63 công ty con khác nhau. Hàng năm, ông chỉ viết một lá thư liên lạc với các giám đốc điều hành của 63 công ty này để hoạch định mục tiêu hoạt động cho năm tiếp theo. Ông không bao giờ triệu tập các cuộc họp hay gọi điện chỉ đạo như chủ tịch các tập đoàn lớn khác.


“Để thành công, chỉ cần giao đúng người đúng việc”.


7. Buffett đưa ra 2 nguyên tắc “vàng” trong kinh doanh


Nguyên tắc 1: Không bao giờ để mất tiền của các cổ đông


Nguyên tắc 2: Luôn luôn ghi nhớ nguyên tắc 1.


“Hãy thiết lập mục tiêu và đảm bảo mọi thứ đều tập trung vào mục tiêu đó”.


8.Buffett không thích tham gia các buổi tiệc tùng, đình đám với tầng lớp thượng lưu. Sau giờ làm việc, ông thường lái xe về nhà, nằm xem ti vi và thưởng thức…bắp rang bơ.


“Đừng cố gắng tỏa sáng. Hãy là chính mình và làm những gì mình thích”


9. Buffett không có điện thoại di động, cũng không có lấy 1 chiếc máy tính trên bàn làm việc.


“Người hạnh phúc nhất không phải là người sở hữu những thứ tốt nhất, họ chỉ đơn giản có những thứ mà họ cần”

10. Trong lần đầu gặp gỡ với Buffett, Bill Gates- “ông vua” phần mềm- cựu chủ tịch của tập đoàn Microsoft từng nghĩ 2 người sẽ chẳng có điểm tương đồng nào và chỉ dự định gặp trong nửa giờ đồng hồ. Nhưng sau đó, cuộc gặp gỡ giữa 2 vị tỷ phú kéo dài tới…10 giờ đồng hồ.






11. Lời khuyên của tỷ phú Warren Buffett dành cho các bạn trẻ: “Đừng cất tiền đem gửi tín dụng. Việc bạn cần làm là đem chúng đi đầu tư để thu lợi nhuận”.


Tiền bạc không tạo ra con người, mà chính con người mới tạo ra tiền bạc


Sống đơn giản và luôn là chính mình

Luôn lắng nghe, chứ đừng làm theo những điều người khác nói. Hãy làm những gì mà bạn thích và cảm thấy thoải mái.

Đừng chú ý đến thương hiệu hay đẳng cấp, hãy mặc những gì bạn thích.

Đừng phung phí tiền của vào những thứ không cần thiết. Hãy sử dụng đồng tiền một cách hiệu quả nhất.

Cuộc sống của bạn do chính bạn tạo nên. Vì thế, đừng để người khác tác động vào suy nghĩ và cuộc sống của bạn.



Từ buôn gạo trở thành đại gia địa ốc

Từ buôn gạo trở thành đại gia địa ốc

Khát vọng tuổi thơ


Cách đây nhiều năm, có dịp làm việc với ông Thìn ở đường Đinh Bộ Lĩnh (quận Bình Thạnh, TP.HCM), hình ảnh tạo sự chú ý với tôi lúc đó là bức tranh một con hổ rất lớn treo phía sau bàn làm việc của ông. Thế nhưng, lần gặp lại mới đây, bức tranh đó đã được thay thế bằng hai con rồng trong tư thế đang bay lên.






Ông Lương Trí Thìn nhận Giải thưởng Sao Đỏ dành cho 10 doanh nhân trẻ Việt Nam tiêu biểu 2014 

“Hổ rất mạnh, nhưng cũng chỉ quanh quẩn ở rừng xanh, còn rồng luôn muốn bay cao và xa hơn”, lời giải thích của ông khiến tôi nhớ đến tham vọng đưa Đất Xanh bay cao như rồng, trở thành một tập đoàn đa sở hữu, đa quốc gia như ông đã từng chia sẻ.


Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo đông anh chị em ở Thanh Hóa, để mưu sinh, từ nhỏ, ông Thìn đã phải đi buôn gạo, làm cửu vạn ở cửa khẩu Lạng Sơn để kiếm sống. Thế rồi, trên những chuyến xe đường dài từ Bắc vào Nam, ông trở thành con buôn chuyên nghiệp, từ buôn gạo đến bánh bao, bánh giò và cả bán báo…


“Dù làm công việc gì, trong thâm tâm tôi cũng luôn đau đáu niềm đam mê đất đai. Hồi nhỏ, tôi thường ra đồng lấy đất sét nặn thành những ngôi nhà, lấy máu con đỉa làm màu tô lên rồi mang đi đổi cho mấy đứa bạn lấy sách để học. Tôi nghĩ, mọi khởi nguồn đều bắt đầu từ đất, đất sinh ra mọi thứ và tôi đã nung nấu ước mơ sau này lớn lên sẽ đi buôn đất”, ông Thìn nói về hoài bão thời thơ ấu.


Những năm tháng buôn bán khắp nơi đã giúp ông tích lũy được ít vốn liếng và cả vốn sống. Năm 1989, ông dừng chân ở TP.HCM với kế sinh nhai là nghề buôn gạo từ TP.HCM về các tỉnh miền Tây, rồi chuyển sang buôn trái cây, mở quán nhậu…


Ngay từ thời gian ấy, ông đã để ý tìm hiểu hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp địa ốc và thấy họ làm ăn rất khá. Đến năm 1994, ông quyết định thâm nhập lĩnh vực màu mỡ này bằng việc làm thuê cho một số văn phòng môi giới địa ốc ở TP.HCM.


“Lúc đó, tôi có chiếc xe đạp cà tàng, cứ sáng sớm treo một bình 5 lít nước, bánh mì, lương khô rồi rong ruổi khắp nơi, từ TP.HCM đến Đồng Nai, Bình Dương… để nghiên cứu về đất. Đói ăn, khát uống, có những hôm trời tối, không về kịp, tôi buộc chân vào xe ngủ lại trong rừng cao su, sáng ra lại đi tiếp”, ông Thìn kể lại điểm xuất phát của nghề kinh doanh bất động sản của mình.


Sau 9 năm làm thuê, năm 2003, ông quyết định lập Công ty Đất Xanh chuyên về môi giới bất động sản. Ông bảo, cái tên Đất Xanh mang nhiều ý nghĩa. Đất là sự khởi đầu, còn Xanh là màu xanh của sự sống, của môi trường, của bầu trời.


Nắm bắt cơ hội


“Nghĩ và làm luôn có một khoảng cách khá lớn. Quả thật, lúc ấy, tôi không lường hết những thách thức đang chờ mình phía trước. Người không có, vốn cũng không. Tài sản của Đất Xanh lúc đó chỉ đủ để thuê mặt bằng và ít kinh phí hoạt động. Tôi vừa làm Giám đốc vừa kiêm tạp vụ, bảo vệ…”, ông Thìn nhớ lại.


Cần phải nhắc lại là, thời điểm Đất Xanh ra đời đúng là lúc thị trường bất động sản phía Nam đóng băng sau giai đoạn 2 năm sốt nóng. Không thể để ước mơ của mình sụp đổ quá sớm, ông Thìn đã mất ăn mất ngủ nhiều đêm ròng, quyết tìm cho Đất Xanh hướng đi mới.


Thời điểm ấy, hầu hết các giao dịch của thị trường chỉ tập trung vào phân khúc đất nền, còn phân khúc chung cư mới hình thành trong khái niệm là loại nhà ở dành cho người nghèo. Vì thế, hiếm người xây chung cư và cũng không có doanh nghiệp nào đi bán chung cư.


“Tại sao mình không đi bán chung cư?”, câu hỏi ấy xuất hiện khi ông tìm hiểu và được biết, đây là loại hình nhà ở rất phát triển ở các nước. Nghĩ là làm, ông bắt đầu thâm nhập lĩnh vực môi giới chung cư cho khách hàng.


Chung cư đầu tiên ông rao bán tọa lạc tại Khu công nghiệp Sóng Thần (Dĩ An, Bình Dương) do Công ty Hải Long làm chủ đầu tư. Gần 6 tháng rao bán, tốn nhiều công sức và kinh phí tiếp thị, nhưng không có khách hàng nào quan tâm. Nhiều người nói ông bị khùng, vì thời buổi này ai mua chung cư mà bán.


Tuy nhiên, ông không chịu bỏ cuộc mà chuyển sang hình thức tiếp thị mới. Ông thu thập hình ảnh về cuộc sống của các cư dân ở các chung cư trên thế giới để xây dựng những thước phim ngắn, sau đó mời 10-15 khách hàng đến giới thiệu. Kiên trì thuyết phục, cuối cùng cũng có khách hàng đầu tiên đồng ý mua. Dần dần, 2 rồi 3 người đến đăng ký mua… Đến cuối năm 2003, đầu năm 2004, thị trường chung cư bắt đầu được khách hàng chấp nhận.


Nhận thấy tiềm năng của thị trường này, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng dự án và đến nhờ Đất Xanh tư vấn phân phối sản phẩm. Để “né” cái tên chung cư nghe có vẻ nghèo nàn, nhiều người gọi thành căn hộ cho sang hơn. Lượng khách hàng đến với Đất Xanh ngày càng nhiều và Công ty khá thành công trong giai đoạn này.


Năm 2006, nhà nhà, người người đổ xô vào đầu tư, mua bán căn hộ, khiến thị trường này bão hòa. Lúc này, ông Thìn quay lại tìm hiểu phân khúc đất nền đang bị bỏ ngỏ. Nhưng địa bàn ông nhắm đến không phải là TP.HCM mà là Bình Dương, địa phương đang trong quá trình phát triển mạnh mẽ về hạ tầng, đô thị.


“Thâm nhập thị trường bất động sản tiềm năng của Bình Dương lúc này không hề dễ. Trước Đất Xanh, đã có khá nhiều doanh nghiệp lớn bước vào phân khúc này nhưng không thành công. Trong khi đó, Đất Xanh chỉ là một doanh nghiệp nhỏ, nên không được các chủ đầu tư chọn mặt gửi vàng”, ông Thìn trầm ngâm.


Trong bối cảnh ấy, ông đã đưa ra một đề nghị hết sức táo bạo để thuyết phục một chủ đầu tư dự án ở Bình Dương giao sản phẩm cho Đất Xanh bán. Đó là nếu Đất Xanh bán được thì hưởng 1, không bán được thì chịu mất 5. Đương nhiên, chủ đầu tư dự án ấy không thể không đồng ý với lời cam kết “lợi nhiều hơn là thiệt” dành cho mình. Và Đất Xanh đã tận dụng tốt cơ hội đó.


Sau thành công ấy, nhiều chủ đầu tư đã chủ động đến gặp ông Thìn đề nghị ký kết các hợp đồng phân phối sản phẩm dự án tại Bình Dương. Năm 2008 và 2009, trong khi thị trường bất động sản TP.HCM bị đóng băng, tại Bình Dương liên tục diễn ra các cơn sốt đất. Đặc biệt, trong nhiều đợt bán hàng của Đất Xanh, khách hàng xếp hàng đăng ký mua đông nghẹt. Đất Xanh đã “hốt bạc” thời điểm này.


“Lột xác”…


Cuối tháng 12/2009, Đất Xanh chính thức niêm yết 8 triệu cổ phiếu trên sàn giao dịch chứng khoán TP.HCM. Đây là mốc sự kiện để Đất Xanh thực sự “lột xác” từ một doanh nghiệp nhỏ bé thành một tập đoàn vững mạnh.


Cùng thời điểm này, thị trường căn hộ ở TP.HCM bước vào giai đoạn khó khăn. Không ít doanh nghiệp chuyển địa bàn hoạt động và phân khúc đầu tư, nhưng Đất Xanh lại âm thầm lên kế hoạch ngược lại. Năm 2010, Đất Xanh bắt đầu rút khỏi Bình Dương và mua đất, góp vốn với các đối tác để chính thức trở thành chủ đầu tư dự án ở TP.HCM.


Một số dự án đầu tiên do Đất Xanh làm chủ đầu tư đã thành công như Sunview 1, Sunview 2 (Thủ Đức); Phú Gia Hưng Apartment (quận Gò Vấp); Khu đô thị Suối Son ở Giang Điền, Đồng Nai (Đất Xanh góp vốn)…


Để có nguồn vốn thực hiện mục tiêu mới, 6 tháng sau khi niêm yết, Đất Xanh tăng vốn điều lệ bằng việc phát hành thêm 8 triệu cổ phiếu, sau đó tăng lên 32 triệu cổ phiếu vào quý I/2011, rồi tiếp đến là 750 triệu cổ phiếu. Vừa qua, Đại hội đồng cổ đông của Đất Xanh đã thống nhất phương án tăng vốn lên 1.250 tỷ đồng.


Tại Diễn đàn M&A Việt Nam 2014 do Báo Đầu tư phối hợp tổ chức mới đây, ông Thìn hồ hởi tiết lộ, Đất Xanh vừa mua lại một dự án 7,5 ha có vị trí khá đẹp ở quận 9, TP.HCM. Như vậy, tính từ đầu năm đến nay, Đất Xanh đã mua lại 4 dự án của các đối tác gặp khó khăn về tài chính.


Gần đây nhất, Đất Xanh đã mua lại Dự án Water Garden (Khu dân cư phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức, TP.HCM) từ Công ty cổ phần Phát triển hạ tầng và Bất động sản Thái Bình Dương (PPI). Đất Xanh mua lại dự án này với giá khá hời, chỉ hơn 80 tỷ đồng, trong khi trước đây được PPI ngã giá đến 280 tỷ đồng. Dự kiến đầu năm 2015, Đất Xanh sẽ làm “sống lại” dự án này.


“Từ nay đến tháng 3/2015 sẽ là thời điểm Đất Xanh tăng cường mua lại các dự án để tạo quỹ đất phát triển các dự án trong 5 năm kế tiếp”, ông Thìn nói và cho biết, Đất Xanh đang chuẩn bị nguồn vốn lớn để đầu tư vào các dự án bất động sản có quy mô lớn theo mô hình khu đô thị khép kín có diện tích từ 10 đến 20 ha với tên gọi Đất Xanh City.


“Trong cuộc sống chẳng ai biết trước được điều gì sẽ xảy đến với mình, nhưng thành công sẽ đến với người có đam mê, hoài bão, có mục tiêu, chiến lược rõ ràng, biết nắm bắt cơ hội và có thêm chút vận may”, ông chia sẻ bí quyết từ một cậu bé buôn gạo trở thành ông chủ tập đoàn địa ốc, biến Đất Xanh từ một văn phòng môi giới bất động sản theo kiểu “cò con” nhanh chóng trở thành một doanh nghiệp có tên tuổi trong lĩnh vực đầu tư, môi giới bất động sản.


Mới đây, ngày 30/8/2014, tại Lễ trao Giải thưởng Sao Đỏ - 100 doanh nhân trẻ Việt Nam tiêu biểu, ông Thìn được vinh danh trong Top 10 Sao Đỏ Việt Nam năm 2014, là đại diện duy nhất của ngành bất động sản vinh dự nhận giải thưởng trong năm. “Giải thưởng Sao Đỏ là một cột mốc đáng nhớ, tiếp sức cho tôi nhìn nhận một quá trình hoạt động và vạch tiếp chiến lược đường dài cho Đất Xanh ở một vị thế mới”, ông Thìn chia sẻ.



Người Dẫn dắt trong đời: CẦN hay KHÔNG?


Người Dẫn dắt trong đời: CẦN hay KHÔNG?
Diễn giả Quách Tuấn Khanh

Nhiều người cho rằng: chúng ta KHÔNG CẦN phải có người dẫn dắt trong đời!

Vì sao?


Chúng ta là người phải sống cuộc đời của chính mình, phải tự chịu trách nhiệm về mọi kết quả trong đời của mình, phải tự bước đi bằng đôi chân của mình và phải đi trên con đường dành riêng cho mình. Vì thế, mỗi người phải tìm cho ra con đường của chính mình và đi trọn con đường ấy. Trên hành trình này, chỉ có bạn, duy chỉ có bạn mới biết bạn cần đi đâu, về đâu, ngoài bạn ra, chẳng ai khác có thể biết được hay đi thay bạn được. Vậy thì thầy của ta, người dẫn dắt ta còn lâu mới biết được ta cần đi đâu để mà dắt đi cho đúng! Chẳng phải họ chỉ biết được đường của họ sao?


Chính vì nghĩ như thế, nhiều người chọn cách tự tìm kiếm con đường của mình, chấp nhận thử – sai và trả giá chứ nhất định không tin rằng họ cần phải có người dẫn đường. Có bạn lập luận rằng: “Theo tôi nghĩ, không hẳn chúng ta luôn cần một người dẫn đường, mà chính chúng ta phải tự tìm đường đi cho mình trước đã. Hãy thử đi, lạc đường đi lại, những lần lạc đường đó giúp con người biết nhiều đường hơn, bạn thuộc lòng những con đường đó như lòng bàn tay bạn vậy. Điều đó giúp bạn biết đâu là con đường ngắn nhất, đâu là con đường dễ đi nhất mà quyết định.” …


Có bạn cho rằng, ai làm gì thì làm, mỗi người phải tự bước qua những đoạn đường ấy thì mới thật sự có được những trải nghiệm và bài học cho riêng mình, còn nghe từ người khác hay sách vở thì chỉ là lý thuyết mà thôi.


Và có những bạn lập luận: “Thế những người đầu tiên trên thế giới này thì ai chỉ đường cho họ mà họ vẫn thành công đấy thôi? Từ trước đến giờ thiếu gì những người như thế, thậm chí là vang dội, mà những con người đó đã từng sống trong thời kỳ mà cái gọi là “diễn giả” còn khá xa lạ. Vậy lúc ấy ai là người chỉ đường cho họ đây?” Hay, những vĩ nhân – là những người thuộc hàng siêu việt – ai có khả năng hơn họ để dẫn đường cho họ?


Có bạn cho rằng: “Thực sự “cuộc sống” mới là người thầy của chúng ta. Chính những trải nghiệm ta gặp trên đường đời, những sai lầm ra mắc phải mới là thầy đích thực. Chứ diễn giả, giảng viên, huấn luyện viên, giáo viên, người dẫn dắt (mentor), nhà tư vấn, người cố vấn… chỉ là phần nhỏ mà thôi.” Hay tương tự, cũng có ý kiến: “Cuộc đời này không có ai là thầy của ai cả, mà cũng chẳng có ai dạy được ai đâu, tự mình đi tìm câu trả lời thôi. Thế mới thú vị!”. Rồi có bạn nhấn mạnh: “Những lần vấp ngã trong đời mới giúp mình học được những bài học để trưởng thành, từ đó mới đứng vững trên đôi chân của mình mà không cần dựa giẫm vào người dẫn dắt nào cả. Hay: “Người dẫn đường đôi lúc sẽ biết bạn thành một cái máy nếu bạn không thể tự khám phá những điều lí thú ở ngay trong chính bản thân mình. Người dẫn đường không thể đưa bạn đến với thành công mà họ chỉ dắt bạn đến chân của nó và để bạn ngắm nhìn nó… Hãy luôn tin vào chính mình, đừng quá tin vào ai cả.”


Đó là lập luận của các bạn phủ nhận vai trò và sự cần thiết của người dẫn dắt trong cuộc đời mỗi người.


Bên cạnh đó, một luồng ý kiến khác là tỏ ra trăn trở, băn khoăn, lo lắng. Đó là: “Làm sao để tìm được người dẫn dắt tốt, phù hợp với mình trong khi rất nhiều người ngoài kia, điều đó thật khó. Bởi vì những bước đầu đời thì con người liệu có đủ khả năng phân biệt đâu là người dẫn dắt tốt mà theo, còn ai là người không phải như vậy. Những người diễn giả ngày nay đầu tư quá tốt cho khoản ăn nói, hùng biện, thuyết phục. Họ hầu như vượt xa người nghe, nhất là những người trẻ. Người nghe thậm chí thấy có gì đó không đúng nhưng không thể nhận ra nó một cách rõ ràng và rồi vẫn đi theo, điều đó rõ ràng là không tốt.”


Và cũng nhiều bạn đồng ý với nhau rằng, tự mỗi người chính là người dẫn đường tốt nhất cho mình: “Người dẫn lối cho bạn trong cuộc sống chính là bản thân bạn. Bởi lẽ chỉ có bạn mới thấu hiểu hết được con người mình, mình cần làm gì, nên làm gì, làm thế nào để thực hiện mục tiêu… Tôi không phản đối sẽ có những con người khác giúp đỡ bạn trong cuộc sống, nhưng họ sẽ chỉ GIÚP ĐỠ bạn được thôi, chứ không thể QUYẾT ĐỊNH hay ĐỀ RA MỤC TIÊU CUỘC ĐỜI cho bạn. Thành công hay không phần lớn là do bạn có hiểu mình và đi đúng hướng hay không.” Hay: “Người dẫn đường luôn tồn tại trong bạn, đừng tìm kiếm đâu cho xa. Tất cả những người mà bạn cho là người dẫn đường thực ra chỉ là BẠN hoặc THÙ, còn người dẫn đường thực sự của bạn chính là TRÁI TIM trong lồng ngực đang đập của bạn.”


Có bạn cho rằng, người dẫn dắt chỉ cần thiết trong một thời điểm nào đó mà thôi: “Việc cần những người dẫn dắt là điều cần thiết khi: mình không nhận ra ý nghĩa của cuộc đời và những điều huyền diệu bên trong, không thể có một tư duy độc lập, không thể có những phát kiến sáng tạo thì vai trò của người dẫn dắt thể hiện rất rõ. Nhưng đến một lúc nào đó, tư duy của bạn vượt trước thời đại, ai sẽ là người dẫn dắt bạn? Không, bạn mới chính là người ta ra những thay đổi cho thế giới. Người dẫn dắt bạn không phải lúc nào cũng phải ở bên bạn và hỗ trợ bạn. Không phải ai cũng biết được hết những điều xa xôi của vũ trụ. Hãy là một thiên tài và tạo nên những khác biệt cho chính mình.”

Tôi và nhiều bạn khác lại cho rằng: chúng ta KHÔNG THỂ THIẾU người dẫn dắt trong đời!


Vì sao?


Trước hết, chúng ta cần hiểu đúng về người dẫn dắt hay người dẫn đường của chúng ta trong đời này là gì đã.


Người dẫn đường hay dẫn dắt ở đây không phải chỉ là người giúp bạn định hướng cuộc sống hay ước mơ, mà còn là dẫn dắt về sức khỏe, tình cảm, kỹ năng, công việc, sự nghiệp, tài chính, ca hát, bơi lội, vui chơi, ăn uống, giải trí… Mỗi một mặt trong cuộc sống, mỗi chúng ta đều cần những người chỉ đường hay dẫn dắt mà chúng ta có thể gọi chung là thầy. Họ là người chia sẻ, chỉ bảo, hướng dẫn, làm gương, hỗ trợ, dẫn dắt bạn trong một việc nào đó hoặc một mặt nào đó trong đời bạn. Người thầy ở đây không nhất thiết phải là người làm những công việc liên quan đến dạy học, cũng chẳng nhất thiết phải là người bằng xương bằng thịt. Thầy ở đây là một nguồn nào đó mà nơi ấy bạn tìm thấy cho mình những hướng dẫn bài bản, những kinh nghiệm cần thiết, những hiểu biết bổ ích để bạn làm một việc nào đó có kết quả – dù đó là một việc nhỏ (như pha một ly cà phê ngon) hay một việc lớn và quan trọng liên quan đến ước mơ, sứ mạng, mục đích sống của bạn trong đời.


Khi hiểu về người dẫn dắt hay người thầy theo nghĩa này, bạn sẽ thấy được rằng, bạn chẳng thể và chẳng nên tự mình làm bất cứ điều gì cả. Tất cả là bạn được học hỏi và thừa hưởng những nền tảng từ những người đã để lại những đúc kết, hướng dẫn và chia sẻ qua rất nhiều ngả khác nhau. Điều duy nhất bạn tự làm trong đời đó là áp dụng, vận dụng những chỉ dẫn đó một cách khôn ngoan để sống cuộc đời của chính mình, và tự chịu trách nhiệm về mọi kết quả cuộc đời của mình; ngoài việc đó ra, bạn hay bất cứ ai – kể cả những vĩ nhân – chẳng thể tự mình làm được gì cả, và người khôn ngoan thì cũng chẳng bao giờ đóng hết tất cả mọi cánh cửa của việc học hỏi và tiếp thu từ những bậc thầy để khăng khăng tự mình làm tất cả mọi sự, nhưng họ biết “đứng trên vai người khổng lồ”!


Bạn vẫn một mực là mình bạn có thể tự làm mọi thứ mà nhất định không cần thầy, không cần ai dẫn dắt ư? Vậy, cho tới lúc này, bạn đã từng đọc một cuốn sách nào đó rồi mang những chia sẻ, hướng dẫn trong đó ra áp dụng và thấy hữu ích cho đời mình chưa? Bạn có từng lên Google tìm kiếm một thông tin nào đó mà bạn cần cho công việc của mình chưa? Bạn tự hào là người có khả năng tìm kiếm và sàng lọc thông tin rất tốt, chẳng cần hỏi đến ai, vậy thì kỹ năng đó ở đâu mà bạn có được, hay là ngay từ khi sinh ra bạn đã có sẵn khả năng ấy rồi?… Bạn có thể tự làm mọi thứ mà chưa bao giờ phải nhờ ai hướng dẫn, nhưng bạn thử nghĩ xem làm sao bạn có thể tự mình hoàn toàn nếu bạn chưa bao giờ từng thấy ai làm?


Để tự là người dẫn dắt cho chính mình, bạn cần thật sự thấu hiểu được chính mình, mà để làm được việc này, bạn cũng cần người thầy dạy bạn cách thấu hiểu bản thân vì việc này hoàn toàn không hề dễ và cũng chẳng thể tự làm được. Để đi được con đường của riêng mình, bạn cũng rất cần người có kinh nghiệm hướng dẫn bạn cách “đi con đường riêng”. Nếu bạn tự chọn một con đường riêng và tự bước đi mà không cần ai chỉ bảo hay dẫn dắt, thì khi bạn lạc đường (chuyện này dễ dàng xảy ra vì bạn đang thử-sai và mò mẫm mà), cách nào để bạn nhận ra mình bị lạc vì bạn là người quyết định chọn con đường ấy ngay từ đầu mà? Lúc này, người dẫn đường trong bạn là ai, có đáng tin cậy không, có chắc sẽ mách cho bạn một con đường đi mới đúng hướng không? Lúc đó, chẳng phải bạn cần một người bên ngoài dẫn dắt, kéo bạn ra khỏi lối sai ấy? Hoặc khi cảm thấy hoang mang với con đường mình đang đi, bạn cầu cứu đến Thượng đế giúp bạn thức tỉnh, thì chẳng phải đó cũng là một người dẫn dắt của bạn sao? Mà làm sao để bạn biết cách “liên lạc” với người thầy vĩ đại ấy nếu như bạn chưa từng được một ai đó giúp bạn điều này?


Bạn hãy biết rằng, trong cuộc đời này có vô số những con đường, mà con đường dành cho bạn thì chỉ có 1 mà thôi. Vậy bạn phải thử sai đến bao giờ? Liệu bạn có đủ nhẫn nại để đi từ cái sai này đến cái sai khác trước khi thành công? Bạn vẫn có thể tự tìm về đến nhà khi đi lạc đường mà không cần phải hỏi ai cả. Nhưng nếu bạn hỏi những người biết đường thì bạn có thể về nhà sớm hơn, đỡ nhọc sức hơn. Bạn vẫn có thể tự nỗ lực, nhưng có người đi trước rồi thì tại sao lại cứng đầu và không chịu học hỏi? Cuộc đời mỗi người còn nhiều thứ cần phải nỗ lực và kiên cường lắm, bạn không cần phải hoài phí công sức và thời gian cho những chuyện không đáng, đó là chưa kể đến trường hợp có khi bạn càng cố gắng lần ra lối về thì bạn lại càng đi lạc xa hơn. Trong khi đó, vai trò của người dẫn dắt là giúp bạn chọn đường tốt hơn, và chỉ cho bạn cách đi nào hiệu quả. Cuộc đời của mỗi người chúng ta có giới hạn, vì vậy, chúng ta phải thật sự tỉnh táo và khôn ngoan để chọn cho mình cách nào tới đích nhanh nhất và hiệu quả nhất. Chẳng phải bạn chỉ tổ phí thời gian và công sức cho việc thử – sai và mò mẫm để đi một đoạn đường đã có rất nhiều người từng đi qua, và họ sẵn sàng chia sẻ lại thông tin và kinh nghiệm? Chẳng phải có những định luật, qui tắc, công thức…đã được đúc kết mà bạn chỉ cần ứng dụng mà không cần phải quay lại chứng minh từ đầu?




Không có nhiều người biết tự học và tự rút kinh nghiệm từ cuộc sống. Bạn thử xem lại rất nhiều kỹ năng bạn làm hàng trăm lần trong đời, nhưng vẫn không cải thiện được mấy nếu không có thầy hay chuyên gia giúp bạn, ví dụ như kỹ năng trò chuyện hoặc giới thiệu bản thân. Hơn nữa, trong mỗi người luôn có một ĐIỂM TỐI nào đó mà bản thân người đó không thể tự nhận ra được; người dẫn dắt bạn sẽ giúp bạn nhận diện được điểm tối của bạn – điều này hỗ trợ bạn rất nhiều trên hành trình đi đến thành công.


Và nếu có ai đó được gọi là nhà sáng chế hay phát minh đầu tiên, những người đi trước thời đại, những siêu sao, những vĩ nhân… thì họ vẫn có những người dẫn dắt cho họ. Chẳng phải họ cũng phải học hỏi từ tri thức nhân loại được ghi chép lại? Khi vĩ nhân tìm ra điều gì mới mẻ, chưa từng có ai nghĩ đến thì không có nghĩa là họ không có thầy. Mọi ông vua thời trước cũng có thầy, có quân sư; xã hội thời trước có nhà hùng biện… Không ai thành công mà không có thầy. Vấn đề là họ học thầy qua cách nào mà thôi: đọc sách, nghe tư vấn, được kèm cặp, hay đến lớp… Khi chúng ta không biết thầy của họ là ai không có nghĩa là họ không có thầy. Và nếu đi ngược trở về thời kỳ bắt đầu của thế giới này, bạn cũng đừng quên một người thầy của mọi người là Thượng đế.


Bản thân bạn cũng vậy, cho đến một lúc, bạn trở nên minh triết trong nhiều mặt cuộc đời, bạn không cần phải lắng nghe sự hướng dẫn và dạy bảo của ai cả, thì lúc đó, bạn vẫn cần một người thầy là Thượng đế. Bạn sẽ phải lắng nghe được những chỉ dẫn của Thượng đế thông qua việc lắng nghe sự thông tuệ bên trong chính mình nếu bạn muốn đi đúng đường. Nhưng bạn cũng cần biết rằng, khi con người chỉ cần nghĩ “Tôi biết rồi!” chính là lúc sự học chấm đứt với người đó, dù những gì họ biết chỉ là hạt cát trên sa mạc và rõ ràng chưa đủ để giải quyết mọi vấn đề cuộc sống.


Nếu bạn đã thấy được tầm quan trọng và sự cần thiết phải có người dẫn dắt trong đời, thì việc vô cùng quan trọng là bạn phải tìm cho được những người thầy, những người dẫn dắt đúng nghĩa.

Đâu là tiêu chuẩn chọn một người dẫn dắt, một người thầy đúng nghĩa?


Thầy phải làm được điều thầy nói, hoặc thầy phải là chuyên gia đến một chừng mực nào đó về lĩnh vực hay phạm vi mà họ hướng dẫn cho bạn thông qua việc họ nghiêm túc tìm hiểu, nghiên cứu, đúc kết.


Nhiều người chỉ bám vào vế đầu đó là: thầy thì phải làm được điều thầy nói, mà quên rằng, việc họ đào sâu nghiên cứu nghiêm túc cũng giúp mang lại nhiều giá trị cho bản thân họ và hữu ích cho người khác mà không nhất thiết họ phải là người thực hành những gì họ nghiên cứu. Một giáo sư cho ra một công trình nghiên cứu về phương pháp giáo dục hiệu quả dành cho trẻ bị tự kỷ thì không nhất thiết ông phải có xuất thân là một người đi dạy trẻ tự kỷ; hoặc sau khi nghiên cứu công trình đó, ông phải mang phương pháp đó đi dạy trẻ tự kỷ thành công thì mới được công nhận hoặc mới có quyền hướng dẫn người khác áp dụng phương pháp này.


Và người thầy hay người dẫn dắt cho bạn nhất định phải là người giỏi hơn bạn rồi, nhưng giỏi hơn bạn chỉ trong lĩnh vực và phạm vi mà họ hướng dẫn cho bạn, đừng đòi buộc họ phải hơn hẳn bạn trong mọi mặt thì mới xứng đáng làm thầy của bạn. Giáo sư Ngô Bảo Châu có thầy dạy toán, nhưng thầy của anh chưa chắc giỏi hơn anh trong lĩnh vực anh nghiên cứu. Nhưng nếu không có được những nền tảng vững chắc mà người thầy đó hướng dẫn, Ngô Bảo Châu làm sao để có được những công trình tuyệt vời như thế?


Diễn giả cũng là những người thầy, người dẫn dắt theo hướng chia sẻ và giúp người khác khám phá một lĩnh vực hay một mặt nào đó trong cuộc sống dựa trên tri thức và kinh nghiệm mà họ đã trải qua hoặc nghiên cứu. Mỗi diễn giả cũng chỉ chuyên về một lĩnh vực nào đó mà thôi, đừng đòi buộc họ phải toàn năng thì mới xứng đáng là người dẫn dắt. Và họ không phải là chốt chặn của bạn, mà giúp bạn khám phá con người của bạn và sống cuộc đời của chính bạn.


Bạn hãy biết rằng, một người dẫn đường đúng đắn luôn tôn trọng mục tiêu cuộc đời bạn và gợi ý cho bạn tự tìm đến đích cuộc đời mình. Bạn đừng sợ bạn sẽ không thể trưởng thành nếu có người dẫn dắt. Người thầy chân chính luôn biết cách buông bạn ra khi thấy bạn đã trưởng thành. Người thầy ấy cũng liên tục nhắc bạn “Hãy trưởng thành đi!” trong suốt tiến trình họ dẫn dắt bạn. Mục tiêu của họ là giúp bạn trưởng thành chứ không phải biến bạn thành kẻ lệ thuộc vào họ.


Người thầy đúng nghĩa có thể đi trước bạn, dẫn dắt bạn, nhưng bạn hoàn toàn có thể vượt qua họ mà họ vẫn rất vui nếu không muốn nói đó là niềm tự hào của họ, và họ luôn xem đó là một thành quả lớn lao của mình. Mọi nhà vô địch thế giới đều có huấn luyện viên, và nếu thầy trò họ thi đấu với nhau, bạn nghĩ ai sẽ thắng? Có phải nhất định huấn luyện viên phải thắng học trò mình thì anh ta mới xứng đáng và mới có thể làm tốt vai trò huấn luyện? Người dẫn đường đích thực không phải là người hướng bạn đi theo bất cứ một con đường nào có sẵn hay cố tình đưa bạn vào con đường người ấy đã đi qua, nhưng nhờ những kinh nghiệm và hiểu biết của mình, họ sẽ giúp bạn mở ra một con đường mới cho bạn, nhanh và hiệu quả hơn là bạn mò mẫm và thử sai liên tục.


Và có một điều quan trọng bạn cần lưu ý: dù bạn có đặt lòng tin hoàn toàn vào người dẫn đường của bạn vì họ xứng đáng như vậy, hay cho dù họ có là người dẫn đường chân chính và xuất sắc đến đâu đi nữa thì đừng vì thế mà quên rằng: họ không phải là đích đến, và bạn mới là người phải chịu trách nhiệm cho chuyện đến đích của mình. Đừng lệ thuộc, chỉ nên tin cậy! Khôn ngoan thì đời mình đừng trao cho người khác nắm giữ. Nhưng khôn ngoan hơn là biết học hỏi và đặt lòng tin vào những người dẫn dắt đích thực.

Vậy thì thầy hay người dẫn dắt có chịu trách nhiệm cho sự thành bại của bạn không?


Có, nhưng chỉ một phần thôi. Bạn cần nắm vững công thức thành công, đó là: Con đường đúng + Đích đến đúng + Phương pháp đúng, và điều cực kỳ quan trọng là bạn thực hiện đúng phương pháp và đi đúng con đường. Thầy có thể giúp bạn tìm con đường đúng, xác định được đích đến đúng, lựa chọn phương pháp phù hợp, nhưng người thực hiện phương pháp đó là bạn, nên kết quả thế nào thì chính bạn phải là người chịu trách nhiệm cuối cùng.


Người dẫn dắt không đi thay bạn, giỏi và dở còn ở chỗ bạn áp dụng và đi như thế nào theo những gì được hướng dẫn. Có những người giỏi nhưng không tìm được người hướng dẫn, tự mò mẫm nên thất bại hoặc chậm thành công. Có những người chỉ khá thôi, nhưng khôn ngoan tìm người hướng dẫn tốt nên về đích sớm trong đời.


Chính vì thế, bạn phải luôn khôn ngoan và tỉnh táo trong việc lựa chọn cho mình những người thầy hay người dẫn đường chân chính trong từng lĩnh vực giúp bạn sống cuộc đời của chính bạn, với ước mơ của chính bạn. Họ là những người giúp bạn mở mắt chứ không phải chỉ cho bạn nhìn thấy cái gì. Người dẫn dắt sẽ giúp bạn chọn đường tốt hơn và chỉ cả cách đi cho bạn nữa. Một người dẫn dắt đúng đắn luôn tôn trọng mục tiêu cuộc đời bạn và gợi ý bạn tự tìm ra lối đi cho cuộc đời mình. Hãy là người học thông minh, tức phải có đủ kiến thức để lựa chọn cho mình người thầy, người giúp đỡ chân chính. Không hẳn mọi người thầy đều tốt, thậm chí hiện nay ít người tốt, nhưng vẫn có người để bạn “gạn đục khơi trong” và tìm ra họ.


Sau khi lựa chọn kỹ rồi, bạn phải đặt biết đặt lòng tin vào người dẫn dắt của bạn, đến khi bạn đủ sáng suốt (quá trình này cần sự chín muồi) thì bạn tin vào chính mình cũng chưa muộn. Còn ban đầu, bạn dựa vào đâu mà tin mình đây? Và khôn ngoan hơn nữa là dù bạn tin cậy người dẫn đường thì cũng đừng quên đánh giá sự dẫn dắt ấy có hiệu quả không thông qua việc đo lường sự thay đổi và tiến bộ của mình.


Chốt lại là: Đừng chọn sai người – Chịu trách nhiệm với mọi kết quả đời mình – Luôn kiểm tra lộ trình và đối chiếu với đích đến để điều chỉnh khi cần, và đổi cả người dẫn dắt nếu thấy bất ổn.


Đã có không ít bạn chia sẻ về tầm quan trọng của người dẫn dắt trong cuộc đời của họ. Tôi chọn một ít và xin trích nguyên văn dưới đây (chỉ chỉnh sửa những lỗi chỉnh tả mà thôi), xem như đó là trải nghiệm của họ để chúng ta tham khảo:


“Mỗi người đều có cách nhìn về cuộc đời, cách sống, cách thực hành… khác nhau. Mỗi người đều trải qua những va chạm, những hoàn cảnh khác nhau… Mỗi người đều cho ta những bài học đáng để học hỏi, những kinh nghiệm – những cách giải quyết. Chúng ta học những thứ mà chính họ trải qua và đã trải qua được để đi đến hạnh phúc – chiến thắng. Bên cạnh đó học những cái thất bại để tránh thất bại. Mọi thứ đều là bài học.”


“Tôi thích có một người kinh nghiệm và thành công dẫn dắt, nó giúp tôi đến đích nhanh hơn và trả học phí ít hơn. Tuy nhiên phát huy cá nhân là điều tôi cũng đánh giá rất cao, nó phân biệt tôi với người khác. Kết luận là học từ thầy, để đến đích và vươn cao đến vinh quang từ kinh nghiệm đã học được. Thầy nào cũng mong có trò hơn mình. Trò giỏi là phải biết chọn thầy đúng”.


“Ai cũng cần có cho mình một người thầy, một huấn luyện viên. Đơn giản một điều rằng chúng ta chỉ mất một khoảng thời gian ngắn để học được tất cả những trải nghiệm của người đi trước, các công thức thành công, các công thức thất bại và khoảng thời gian còn lại là tự thành công…Nhưng quan trọng hơn hết là bạn phải biết bản thân mình cần gì, yêu thích cái gì và muốn đạt được điều gì rồi sau đó hãy tìm đến những người thành công trên lĩnh vực đó mà học hỏi bởi vì có câu nói: “Bạn muốn làm gì thì cũng đã có người thành công trên lĩnh vực đó trước bạn, hãy tìm đến xin họ chỉ giáo.”


“Người dẫn đường phải là người đã tìm ra đường đi cho chính mình. Chúng ta không thể giúp đỡ ai khi chính chúng ta không giúp được cho chính mình. Đó là tiêu chí cháu luôn đặt ra khi quyết định chọn cho mình một diễn giả cháu theo dõi. Nhưng cuộc sống cháu vẫn luôn quan sát những gì cháu cảm thấy thích. Cháu bắt chước và một thời gian cháu thấy rằng những gì cháu học được từ họ dần dần trở thành của cháu. Và cháu tự bỏ những gì không hợp với mình và cháu thấy mình hoàn thiện hơn từng ngày. Và cháu đặt biệt thích khó khăn vì qua những khó khăn cháu thấy mình trưởng thành và mạnh mẽ hơn rất nhiều.”


“Chỉ cần là người cho ta kiến thức, kinh nghiệm sống… đều có thể là người giúp ta đi về đích. Nhưng muốn về đích như thế nào và ở cuối đích đó ta có những gì thì đó là sự lựa chọn của mỗi con người. Cuộc đời này ta có quá nhiều người thầy không phải họ sẽ nắm tay và đưa ta qua những khó khăn trong đời, mà ta học được gì từ họ rồi tự đứng lên và bước đi qua những khó khăn đó.”


Và tôi đúc kết một điều cuối cùng: hãy luôn chọn cho mình những người thầy, cho đến khi ta có thể là người thầy của chính mình dưới sự dìu dắt của người thầy vĩ đại nhất là Thượng đế.

Thứ Bảy, 27 tháng 9, 2014

Steve Jobs và những phát ngôn để đời


Steve Jobs và những phát ngôn để đời

Các bạn cũng cần phải tin vào một số thứ khác như: sự quyết tâm, vận mệnh, cuộc sống,nhân quả hoặc bất cứ cái gì”. “Tôi muốn đánh đổi sự nghiệp công nghệ của mình chỉ để có được một buổi chiều đàm đạo với Socrates“

Rời khỏi vị trí CEO Apple, Steve Jobs để lại ấn tượng không chỉ với các sản phẩm đột phá như iPod, iPhone, iPad mà cả những phát ngôn sâu sắc của ông qua các cuộc phỏng vấn, các sự kiện quan trọng.

1. Phát biểu về vai trò của mình tại Apple

Steve Jobs từng nói: “Đây không phải là cuộc chơi của 1 người. Có rất nhiều con người tài năng trong công ty này biết thế giới coi họ như những kẻ bại trận và nhiều người trong số họ đã bắt đầu tin vào điều đó. Nhưng họ không phải là những kẻ bại trận. Thứ mà họ không có là một cỗ xe và một kế hoạch tốt. Chính xác hơn là một ban điều hành tốt. Nhưng bây giờ họ đã có điều đó”. (Theo BusinessWeek, 25/5/1998)

2. Quan điểm về thiết kế sản phẩm

“Vấn đề duy nhất với Microsoft đó là họ chẳng có chút cảm nhận gì cả. Thực sự là họ chẳng có chút cảm nhận gì. Họ chẳng biết quay về những ý tưởng cơ bản nhất, và chẳng biết mang một chút văn hóa nào vào sản phẩm của mình”. (Tư liệu PBS, Triumph of the Nerds, 1996)

“Một trong những phương châm của tôi trong thiết kế sản phẩm là tính trọng tâm và đơn giản. Thiết kế đơn giản còn khó hơn thiết kế phức tạp rất nhiều bởi bạn phải làm cho đầu óc mình thật thông thoáng mới có thể tạo ra được những thiết kế đơn giản”. (Theo BusinessWeek, 25/5/1998)
3. Luôn kết nối cuộc đời mình với Apple


“Tôi luôn luôn kết nối cuộc đời mình với Apple. Và tôi hy vọng từng trang trong cuộc đời mình và từng trang lịch sử của Apple luôn có mối liên hệ với nhau, giống như một tấm thảm vậy. Có thể sẽ có những khoảng thời gian tôi rời xa Apple, nhưng tôi sẽ luôn luôn trở lại”. (Theo Playboy 1/2/1985)
4. Niềm tin vào tương lai

Trong bài phát biểu tại lễ tốt nghiệp của Đại học Stanford (Mỹ) năm 2005, Steve đã tiếp thêm sức mạnh cho niềm tin vào tương lai của các tân cử nhân: “Chúng ta không thể biết những điểm mốc có nối kết với nhau trong tương lai hay không, các bạn chỉ có thể biết những điều đó khi nhìn lại mà thôi. Vì thế, các bạn hãy tin tưởng rằng, theo một cách nào nó, những điểm mốc sẽ nối kết với nhau trong tương lai của bạn. Các bạn cũng cần phải tin vào một số thứ khác như: sự quyết tâm, vận mệnh, cuộc sống, nhân quả hoặc bất cứ cái gì”.
5. Về công việc và cuộc sống

“Đôi khi cuộc sống dường như muốn cố tình đánh ngã bạn. Nhưng hãy đừng mất lòng tin. Tôi biết chắc chắn rằng, điều duy nhất đã giúp tôi tiếp tục bước đi chính là tình yêu của tôi dành cho những gì tôi đã làm. Các bạn phải tìm ra được cái các bạn yêu quý. Điều đó luôn đúng cho công việc và cho cả những người thân yêu của bạn. Công việc sẽ chiếm phấn lớn cuộc đời bạn và cách duy nhất để thành công một cách thực sự là hãy làm những việc mà bạn tin rằng đó là những việc tuyệt vời. Và cách để tạo ra những công việc tuyệt vời là bạn hãy yêu việc mình làm. Nếu như các bạn chưa tìm thấy nó, hãy tiếp tục tìm kiếm. Đừng bỏ cuộc bởi vì bằng trái tim bạn, bạn sẽ biết khi bạn tìm thấy nó. Và cũng sẽ giống như bất kỳ một mối quan hệ nào, nó sẽ trở nên tốt dần lên khi năm tháng qua đi. Vì vậy hãy cố gắng tìm kiếm cho đến khi nào bạn tìm ra được tình yêu của mình, đừng từ bỏ”. (Trích bài phát biểu tại lễ tốt nghiệp của trường đại học Stanford năm 2005).

“Tôi muốn đánh đổi sự nghiệp công nghệ của mình chỉ để có được một buổi chiều đàm đạo với Socrates” (Theo Newsweek, 2001)

“Tôi muốn tạo tiếng vang trong hành tinh này”.
6. Phát biểu về cái chết


“Không ai muốn chết. Thậm chí những người muốn được lên thiên đàng cũng không muốn chết để được lên đó. Và cái chết là cái đích mà tất cả chúng ta đều phải đến, không ai trong chúng ta thoát khỏi nó. Và đó là cách mà nó phải diễn ra bởi lẽ cái chết chính là sáng tạo tuyệt vời nhất của cuộc sống. Đó chính là tác nhân thay đổi cuộc sống. Nó loại đi những người già để mở đường cho những người trẻ. Ngay lúc này, các bạn đang là những người trẻ tuổi, nhưng sẽ không lâu nữa, khi các bạn tốt nghiệp, rồi trở nên già đi, và sẽ bị loại bỏ. Tôi xin lỗi vì phải nói ra điều này nhưng đó là sự thật”. (Trích bài phát biểu tại lễ tốt nghiệp của trường đại học Stanford năm 2005).
7. ‘Stay Hungry. Stay Foolish.’ (Hãy cứ đói khát và dại dột)

Đây là lời trong bài phát biểu nổi tiếng nhất của Steve tại lễ trao bằng tốt nghiệp của trường ĐH danh tiếng Stanford (Mỹ) năm 2005.

Kết thúc bài phát biểu của mình, thay vì chúc các tân cử nhân Stanford một sự nghiệp thành công, tương lai chói lọi như thường các đại biểu vẫn làm ở lễ tốt nghiệp, ông nói: “Stay Hungry. Stay Foolish” (Hãy cứ đói khát và dại dột). Bởi vì chỉ có mạo hiểm, mơ ước, và sống đúng với đam mê của mình, mới có thể thật sự thành công và mãn nguyện”.

8. Đừng bao giờ ngồi một chỗ

“Tôi cho rằng khi bạn làm một điều gì đó tốt thì bạn nên cố gắng tạo ra những điều tốt hơn nữa. Đừng chìm đắm trong thành công quá lâu mà phải tạo ra những thành công mới”. (Theo NBC Nightly News tháng 5/2006)

9. Về Apple

“Chúng tôi luôn hổ thẹn về việc mình phải đánh cắp các ý tưởng vĩ đại”. (Tư liệu PBS, Triumph of the Nerds, 1996)

“Thật khó cho việc thiết kế sản phẩm nếu cứ phải tập trung vào quá nhiều thứ. Phải mất rất nhiều thời gian người ta không biết mình cần gì cho tới khi bạn đưa thứ mà họ muốn”. (BusinessWeek, 1998)

“Nếu là người điều hành Apple thời gian qua, tôi hẳn đã vắt thật nhiều sữa từ chú bò Macintosh và sẽ bận rộn với nhiều điều vĩ đại tới đây. Chiến tranh PC đã kết thúc. Mọi thứ đã an bài. Thời mà Microsoft luôn dành chiến thắng đã đi vào dĩ vãng”. (Fortune, 1996)

“Sản phẩm ngày nay thật kinh khủng. Chả có tẹo nào gợi cảm trong đó cả!” (BusinessWeek, 1997)

“Thật tuyệt, Apple và Dell là những kẻ duy nhất trong ngành này kiếm được tiền. Họ kiếm tiền theo cách của Wal-Mart. Còn chúng tôi kiếm tiền bằng sự cách tân, đổi mới”.

“Thị phần Apple lớn hơn BMW hay Mercedes hoặc Porsche trong thị trường ôtô? Có cái gì sai nếu chúng ta muốn trở thành BMW hay Mercedes?” (Macworld, 2004)

“Này cậu bé, chúng ta đã có bằng sáng chế chưa vậy?” – Macworld, 2007 (khi ra mắt iPhone)

11. Lời khuyên

“Bạn làm ra vài sản phẩm tốt nhất trên thế giới nhưng kèm theo đó là cả những thứ rác rưởi. Hay quên khẩn trương cái kiểu đó đi” (Trong một buổi nói chuyện về những bí mật đổi mới của Steve Jobs)

“Các bạn muốn dành cả quãng đời còn lại chỉ để bán nước pha đường hay các bạn muốn làm gì đó để thay đổi thế giới” (Steve nói trong một buổi trò chuyện với John Sculley, Odyssey về Pepsi và Apple)

“Thời gian có hạn vì thế đừng lãng phí khi sống cuộc sống của người khác. Đừng vì quan điểm của người khác mà bỏ qua chính kiến của mình. Và quan trọng nhất là hay dũng cảm đi theo tiếng nói trái tim và trực giác của chính mình” (Phát biểu tại lễ tốt nghiệp năm 2005 của Đại học Stanford)

“Là người giàu nhất trong nghĩa địa ư, điều đó chả có nghĩa lý gì với tôi cả… Lên giường đi ngủ mỗi tối và nói rằng ta đã làm những điều thật tuyệt trong ngày hôm nay… Đó mới là điều tôi quan tâm” (The Wall Street Journal, 1993)

Nhặt lá tre, thành tỷ phú

Nhặt lá tre, thành tỷ phú

 Tỷ phú Đặng Thị Triệu ở xã An Phú (Mỹ Đức, Hà Nội) nổi tiếng bởi thứ nghề đã giúp chị trở nên giàu có: Nhặt lá tre.

Nhặt lá tre để làm gì? Tại sao lá tre lại giúp người đàn bà ấy giàu có? Đất nước ta đâu đâu cũng có tre có trúc, sao không đi nhặt nhạnh như chị để kiếm tiền? 

“Nhặt lá, đá ống bơ”
Chị Đặng Thị Triệu ở thôn Đồng Chiêm, xã An Phú. Là xã miền núi của huyện Mỹ Đức, nên ở đây không có thứ gì nhiều hơn đá, kể cả ruộng đồng. Phía bên kia dòng sông là huyện Kim Bôi của tỉnh Hòa Bình, cũng lại một màu đá xám giống như Đồng Chiêm.
Chị Triệu bảo, ở những vùng quê đá núi như thế này thì chẳng có nghề phụ gì. Chỉ có nghề nông và chăn nuôi thêm vài con gia súc. Gia súc bây giờ thì rất bất ổn, dịch bệnh chẳng biết nó đến lúc nào. Cây lúa thì bấp bênh, mùa được mùa mất; mà có trừ các chi phí đi thì bán đến hạt thóc cuối cùng trong nhà cũng chưa bù nổi lỗ so với số tiền bỏ ra mua phân đạm, kali, thuốc trừ sâu các loại.


Lá tre bát độ có chiều dài 45cm, ngang 10cm, to, dài và không rách mới đạt chuẩn. 

Nhà chị Triệu trước cũng làm tròn mẫu ruộng. Thế nhưng hạt thóc chưa lúc nào giúp gia đình chị thoát nghèo. Và “muốn con hay chữ” thì hạt thóc không giúp gì cho tương lai. Vậy là chị thành người lẩn thẩn, đi ra đi vào suốt ngày, lo quá mà đâm bệnh.
Đận những năm 1992, người Đồng Chiêm cứ thấy một người đàn bà đi nhặt lá tre ở ven các con đường nhỏ, hoặc trong rừng trúc. Có ngày chị lẩn thẩn sang tận Kim Bôi nhặt đầy cả bao tải toàn lá là lá. Chị khẳng định mình không điên, nhưng người đời ác ý vẫn bảo chị điên. Có điên mới đi “nhặt lá, đá ống bơ” như thế.
Cho đến khi căn nhà cấp bốn xập xệ nhà chị đầy ắp lá tre. Gần chục mạng người trong nhà không còn chỗ để nằm, thì những người trong làng ngoài xóm mới thực sự xác tín một điều rằng: Cô Triệu bị điên.

Trở thành tỷ phú
Người ta bất ngờ về một cô Triệu bị điên bao nhiêu thì giờ lại khâm phục về một cô Triệu tỷ phú bấy nhiêu. Thì ra trong thời gian dài lẩn thẩn ấy, chị Triệu đi nhặt lá tre về để làm giàu. “Cũng trong cái khó mà ló cái khôn cả thôi. Mình cứ cầm cái lá tre mà nghĩ không biết có ai mua không, mà có mua thì không biết để làm cái gì”, chị Triệu chia sẻ.
Cuối năm 1992, chị Triệu bắt mối được với một người ở Phú Thọ có nhu cầu thu mua lá tre. “Thời giá bấy giờ là 14 nghìn đồng/kg lá tre khô. Nhưng tôi không biết là họ mua làm gì, đem đi đâu nên không chắc thắng. Tôi có hỏi họ nguyên do, họ trả lời đang thí điểm, nếu lá tre tốt thì sẽ làm ăn lâu dài”, chị Triệu cho hay.
Vậy là trong nhà có bao nhiêu lá tre, chị Triệu hô hào chồng con đem hết ra ngoài. Người thì phân loại lá, người khác lại đếm lá đóng bao, người khác nữa vào rừng hái lá tre tươi về phơi sấy. Chỉ một năm sau, căn nhà cấp bốn được chị phá bỏ. Trên nền đất ấy là căn nhà khang trang, tường ốp toàn gỗ xịn.


Lá tre được xuất khẩu sang Đài Loan dùng gói bánh cổ truyền. 

“Sau này tôi có liên hệ được với một công ty chuyên xuất khẩu lá tre sang Đài Loan để họ gói bánh cổ truyền. Thứ lá tre họ thu mua phải là lá tre to, ở quê tôi gọi là lá bương. Thực chất đó là lá tre bát độ, gói bánh với loại lá này rất thơm mà lại đảm bảo an toàn, thẩm mĩ”, chị Triệu bật mí.
Sẵn có mối hàng, chị Triệu thuê 20 người địa phương làm việc trong xưởng của mình. Công việc của họ chỉ đơn giản là đếm lá tre kẹp vào thanh nứa đem vào lò sấy khô rồi phân loại đóng bao. Ấy vậy mà lương công nhân cũng ở mức 3 – 4 triệu đồng/tháng.
Hằng ngày, người dân lân cận cứ việc lên rừng hái lá tre đem về bán cho cơ sở của chị Triệu. Mỗi ngày, vài tấn lá tre tươi được chuyển đến cơ sở. Nhờ nghề đi nhặt lá tre mà nhiều người ở địa phương đã thoát nghèo. Cô Triệu bị điên ngày nào bây giờ đã trở thành tỷ phú nức tiếng. Người ta bắt đầu bảo cô Triệu giỏi, nhưng chính bản thân nữ đại gia này thừa nhận: “Tôi chỉ học hết lớp 4 bổ túc, đến chữ ký còn không rành”.

Thương hiệu lá tre Việt
Chị Triệu cho biết, mỗi tháng chị xuất khẩu sang Đài Loan 30 tấn lá tre khô. “Tháng cao điểm lên tới hàng chục tấn. Bên ấy họ không hạn chế số lượng lá tre, miễn sao lá tre phải đẹp, không bị rách và phải có mùi thơm đặc trưng. Họ đều nhận xét lá tre Việt rất tốt, đó là cơ hội để mình quảng bá sản phẩm Việt”, chị Triệu cho biết.
Hiện nay, giá thu mua lá tre khô là 30 nghìn đồng/kg; lá tre tươi là 7 nghìn đồng/kg. Lá tre được chia làm hai loại. Loại một dài 45cm, ngang 10cm; loại hai dài 40cm, ngang 8cm. Lá tre thành phẩm yêu cầu phải lành lặn, chỉ rách một tí là coi như vứt.
Năm 2010, chị Triệu bỏ ra một số tiền lớn thuê chuyên gia nước ngoài về tập huấn cho bà con cách hái lá tre đảm bảo, kể cả cách phơi sấy và đóng hàng. Nhờ vậy, người dân địa phương cũng dễ dàng hơn trong việc tìm kiếm lá tre tiêu chuẩn.


Với sự kiếm tìm đầu ra, chị Triệu được các cấp ngành tặng bằng khen. 


Chị Triệu cho xây một lò sấy công suất lớn, trong vòng 6 tiếng có thể sấy được 2 tạ lá tre. “Cũng có lần sơ suất trong khi sấy mà tôi cháy toàn bộ ngôi nhà. Thật là làm giàu không khó nhưng cũng rất dễ để mất tất cả”, chị Triệu chia sẻ.
Vì để quảng bá thương hiệu lá tre Việt nên những công nhân trong xưởng của chị Triệu phải học khá thành thục cách sao sấy lá tre. Khi lá tre tươi được thu mua về, họ phân loại rõ ràng từng lá. Sau đó, cứ 5 lá một được kẹp với nhau giữa hai thanh nứa để treo vào lò. Làm như vậy, khi lá tre khô sẽ không bị quăn, lại có mùi thơm đặc trưng
Chị Triệu tiết lộ, trừ chi phí nhân công và tiền thu mua nguyên liệu, mỗi năm chị thu lãi từ 2 – 3 tỷ đồng. Vì mặt hàng này không bao giờ ế, để lâu cũng không bị hỏng nên việc xuất khẩu rất đảm bảo. Hơn nữa, nguồn nguyên liệu tự nhiên nên không quá khan hiếm. Hiện, chị đang tìm thêm đầu mối tiêu thụ để có thể mở rộng cơ sở giúp nông dân miền núi có thêm công ăn việc làm.

“Mô hình chế biến lá tre xuất khẩu là một cách làm hay và hiệu quả. Nhờ mô hình của chị Triệu mà nhiều lao động được giải quyết việc làm. Ở An Phú cũng có một số người học theo cách làm của chị Triệu nhưng chưa thực sự thành công”.
Chị Đinh Thị Hường (Chủ tịch Hội Phụ nữ xã An Phú)
“Thời gian đầu khởi nghiệp, tôi vay Hội Phụ nữ xã 500 nghìn đồng. Nhưng từ 500 nghìn này mà tôi thành công. Tôi không muốn thành lập doanh nghiệp làm gì, nghe to tát và phiền hà lắm. Đảm bảo công việc nhặt lá tre và giúp bà con nông dân có thêm chút thu nhập là tôi mãn nguyện rồi”.

SỐNG NHƯ THẾ NÀO TRƯỚC KHI CHẾT - Steve Jobs



SỐNG NHƯ THẾ NÀO TRƯỚC KHI CHẾT - Steve Jobs


Steve Jobs là một con người đặc biệt trong những con người đặc biệt nhất mà chúng ta phải kể đến. Chẳng hạn như: Là một đứa con bị cha mẹ bỏ rơi ngay lúc vừa lọt lòng.

Là một trong những người đầu tiên rời bỏ ghế đại học (college dropped out). Là một người dựng nghiệp ngay từ những năm đầu của lứa tuổi 20, và trở thành tỉ phú ở tuổi 30. Bị chính công ty mà ông thành lập đá văng ra khỏi hãng, 10 năm sau trở lại nắm lấy ghế Tổng giám Ðốc hội đồng quản trị để bắt đầu xoay ngược tình thế.
Là một người theo Phật Giáo, đã từng có thời gian đi tu tại Ấn Ðộ. Sau đó ông ta chống chọi lại với cơn bệnh lạ lùng trong cơ thể, đã giải phẫu tụy tạng mà không chết, và gần đây nhất là tin đồn ông đã thay gan. Tuy rằng đã giàu có, thành công trên sự nghiệp những hình như cuộc đời của Steve Jobs được sinh ra để chiến đấu và chiến đấu. Ðây là một mẫu người mà chúng ta phải kính phục.
Vào năm 2005, Steve Jobs được mời làm diễn giả cho buổi lễ ra trường của Ðại học Stanford tại Palo Alto, ông đã nói một đề tài “Sống như thế nào trước khi bạn chết” (How to live before you die?) được xem là một bài nói chuyện rất hay đã được trường đại học Stanford lưu trữ làm tài liệu phổ biến đến với sinh viên.
Ðây là bản dịch của Phạm Huê
(Bài phát biểu của Steve Jobs tại lễ trao bằng tốt nghiệp của trường đại học Stanford June 12, 2005)


Tôi rất vinh dự được có mặt tại lễ phát bằng tốt nghiệp của các bạn ngày hôm nay tại một trường đại học danh giá bậc nhất thế giới. Tôi chưa bao giờ có bằng tốt nghiệp đại học. Nói một cách trung thực thì ngày hôm nay tôi tiếp cận nhất với buổi lễ ra tốt nghiệp đại học. Ngày hôm nay, tôi muốn kể cho các bạn nghe ba câu truyện đã từng xảy ra trong cuộc đời tôi. Chỉ như vậy thôi, không có gì to lớn, chỉ đơn giản là ba câu chuyện.
Câu chuyện thứ nhất là về việc kết nối những dấu chấm (Connecting the dots – nối những dấu chấm từ hàng vạn cái chấm hỗn độn – để thấy con đường mình sẽ phải đi)
Tôi đã bỏ học chỉ sau sáu tháng theo học trường cao đẳng Reed, tôi lưu lại đó tạm thời trong vòng 18 tháng nữa trước khi tôi chính thức rời trường Reed.

Tại sao tôi lại bỏ học?
Tôi đã bắt đầu điều đó khi tôi mới được sinh ra. Mẹ ruột của tôi là một nữ sinh viên trẻ, độc thân và bà đã quyết định cho tôi đi làm con nuôi. Bà thực sự muốn tôi được làm con nuôi của những người đã tốt nghiệp đại học. Vì thế, tất cả mọi chuyện đã được sắp đặt để tôi trở thành con nuôi của một cặp vợ chồng luật sư. Tuy nhiên, tất cả chuyện đó đã bị thay đổi ở phút cuối cùng khi tôi vừa cất tiếng khóc chào đời, họ đã đổi ý và muốn nhận một đứa bé gái làm con nuôi chứ không phải tôi.
Chính vì thế, bố mẹ nuôi của tôi hiện giờ đã nhận được một cú điện thoại vào lúc nửa đêm hỏi có muốn nhận tôi, một đứa bé trai được sinh ra không mong đợi, làm con nuôi hay không. Bố mẹ tôi đã trả lời rằng tất nhiên rồi. Tuy nhiên, sau đó, mẹ ruột của tôi biết được mẹ nuôi tương lai của tôi chưa tốt nghiệp đại học và bố nuôi của tôi chưa tốt nghiệp trung học, bà đã từ chối ký vào giấy tờ giao nhận con nuôi. Một vài tháng sau bà mới đồng ý khi bố mẹ nuôi của tôi hứa sẽ cho tôi đi học đại học.
17 năm sau, tôi cũng vào đại học, nhưng tôi đã rất ngây thơ khi chọn một trường đại học danh giá ngang hàng với Stanford. Tất cả tiền tiết kiệm của bố mẹ tôi đã phải dành để đóng học phí cho tôi. Sau sáu tháng, tôi chẳng thấy được ích lợi gì của việc học đại học. Tôi chẳng có một câu trả lời nào về việc tôi sẽ làm gì với cuộc đời của mình và cũng chẳng tin rằng trường đại học có thể giúp tôi trả lời câu hỏi đó.
Tôi đã tiêu tất cả tiền tiết kiệm của bố mẹ tôi dành dụm phòng khi về hưu vào trường đại học. Vì vậy tôi đã quyết định bỏ học và tin tưởng rằng rồi mọi chuyện cũng sẽ tốt đẹp thôi. Tại thời điểm đó, mọi việc dường như có vẻ rất khó khăn nhưng khi nhìn lại, tôi lại thấy rằng đó là một quyết định đúng đắn nhất của tôi. Giây phút mà tôi bỏ học, tôi đã từ bỏ những môn học mà tôi không hề thích, thay vào đó, tôi bắt đầu tìm hiểu những môn học khác có vẻ như thú vị hơn rất nhiều.
Mọi chuyện không diễn ra nhẹ nhàng một chút nào. Tôi không có phòng trọ vì thế, tôi phải ngủ nhờ dưới sàn nhà trong phòng trọ của các bạn tôi. Tôi kiếm tiền mua đồ ăn bằng 5$, tiền công trả lại các chai Coca-cola và mối tuần tôi đi bộ 7 dặm qua phía bên kia thành phố để có được một bữa ăn ngon ở trại Hare Krishna. Tôi rất thích những món ăn ở đó. Sau này, tôi mới biết được rằng những gì mà tôi đã phải trải qua khi cố gắng theo đuổi niềm đam mê của mình là vô giá. Tôi sẽ lấy một ví dụ cho các bạn:
Có lẽ ở thời điểm đó, trường Reed là trường duy nhất của cả nước giới thiệu nghệ thuật viết chữ đẹp. Ở tất các các khu học xá, tất cả các poster, tiêu đề của tất cả các tranh vẽ đều được viết tay rất đẹp. Vì tôi đã thôi học và không phải tham gia vào những khóa học bắt buộc thông thường nên tôi đã quyết định tham gia khóa học nghệ thuật viết chữ đẹp. Tôi học cách viết các chữ có nét ở chân, những biến đổi về khoảng cách giữa các nét chữ, học cách trình bầy một bản in lớn sao cho đẹp. Tôi nhận thấy rằng đây là một môn học mang tính nghệ thuật, lịch sử và đẹp một cách tinh vi mà khoa học không thể làm được.
Những thứ đó dường như chẳng có ý nghĩa thực tế gì cho cuộc sống của tôi. Tuy nhiên, 10 năm sau này, khi chúng tôi đang thiết kế thế hệ đầu tiền của máy tính Machintosh, tất cả những điều đó dường như lại trở lại với tôi và chúng tôi đã thiết kế để cài đặt tất cả những mẫu chữ đó vào máy tính, Machintosh là máy tính đầu tiên có những mẫu chữ nghệ thuật rất đẹp. Nếu như tôi không tham gia vào khóa học đó ở trường thì Mac sẽ chẳng bao giờ có nhiều phông chữ như vậy. Kể từ khi Windows copy những mẫu chữ đó của Mac thì không có một máy tính cá nhân nào không có những phông chữ đó. Nếu tôi không bỏ học và không tham gia vào khóa học viết chữ đẹp thì tất cả các máy tính cá nhân bây giờ có thể chẳng có được chúng. Tất nhiên là khi tôi đang ở trường đại học thì tôi không thể kết nối những điểm mốc đó khi nó còn đang ở tương lai phía trước. Nhưng 10 năm sau thì những điều đó rất, rất rõ ràng.
Một lần nữa tôi muốn nói với các bạn rằng, chúng ta không thể biết những điểm mốc có nối kết với nhau trong tương lai không, các bạn chỉ có thể biết những điều đó khi nhìn lại mà thôi. Vì thế, các bạn hãy tin tưởng rằng, theo một cách nào nó, những điểm mốc sẽ nối kết với nhau trong tương lai của bạn. Các bạn cũng cần phải tin vào một số thứ khác như: sự quyết tâm, vận mệnh, cuộc sống, nhân quả hoặc bất cứ cái gì. Phương pháp đó chưa bao giờ làm tôi thất vọng và nó đã tạo ra những thay đổi trong cuộc sống của tôi.
Câu chuyện thứ hai của tôi là về tình yêu và sự mất mát.
Tôi đã rất may mắn khi tôi đã muốn bắt đầu làm việc từ rất sớm. Woz và tôi đã bắt đầu những trang đầu tiên cho lịch sử của Apple trong gara của bố mẹ tôi khi tôi mới 20 tuổi. Chúng tôi đã làm việc rất chăm chỉ để sau 10 năm, từ chỗ chỉ có 2 người, trong cái gara bé nhỏ, Apple đã phát triển thành một công ty trị giá 2 tỷ đô la Mỹ với hơn 4000 nhân viên. Một năm trước đây, chúng tôi vừa mới bỏ đi sáng tạo đầu tiên của mình, máy tính Macintosh và tôi vừa mới bước sang tuổi 30. Sau đó, tôi bị sa thải. Làm sao mà bạn lại có thể bị sa thải bởi một công ty mà bạn đã sáng lập ra nó ? Oh, khi mà Apple đã phát triển lớn hơn, tôi đã thuê một người mà tôi đánh giá là có khả năng cùng tôi lãnh đạo công ty.
Khoảng một năm gì đó, tình hình có vẻ rất khả quan. Nhưng sau đó, quan điểm của chúng tôi về tương lai bắt đầu khác nhau, thậm chí chúng tôi còn trở nên bất hòa. Khi có mối bất hòa đó xẩy ra giữa chúng tôi, hội đồng quản trị đã đứng về phía anh ta, và tôi, ở tuổi 30, đã bị sa thải một cách rất rõ ràng. Những điều mà tôi theo đuổi trong suốt cuộc đời đã biến mất, chúng đã bị phá hủy.
Trong một vài tháng, tôi đã thực sự chẳng biết phải làm cái gì. Tôi cảm giác rằng mình đã làm cho những thế hệ đi trước tôi thất vọng và rằng tôi đã đánh rơi lá cờ khi nó đã được chuyền đến tay tôi. Tôi đã gặp David Packard và Bob Noyce, cố gắng xin lỗi cho việc cư xử không hay của mình. Tôi đã thua một cách rõ ràng và thậm chí, tôi đã có ý định bỏ cuộc. Nhưng có một cái gì đó bắt đầu chậm chậm sáng lên trong tôi. Tôi vẫn rất yêu quý những gì tôi đã tạo ra. Sự việc xẩy ra ở Apple có thay đổi tình yêu đó một chút nhưng trong tôi, tình yêu ấy vẫn còn. Chính vì thế, tôi đã quyết định bắt đầu lại.
Ngay lúc đó tôi không nhận thấy, nhưng sau này, tôi mới biết rằng việc tôi bị Apple sa thải hóa ra lại là một việc tốt đẹp nhất trong cuộc đời tôi. Gánh nặng của sự thành công đã được thay thế bằng ánh sáng của sự bắt đầu mới tuy không có điều gì chắc chắn. Tôi đã để cho mình tự do bước vào một quãng đời đầy những sáng tạo của cuộc đời mình.
Trong khoảng 5 năm sau đó, tôi đã bắt đầu xây dựng công ty NeXT và một công ty khác tên là Pixar. Tôi gặp và đã yêu một người phụ nữ tuyệt vời, chính là vợ tôi sau này. Pixar đã sáng tạo ra phim truyện hoạt hình máy tính đầu tiên trên thế giới, câu chuyện đồ chơi. Hiện tại, nó đã trở thành xưởng phim hoạt hình thành công nhất trên thế giới. Một sự kiện thay đổi đáng ghi nhớ đã xẩy ra khi Apple mua NeXT, tôi trở lại Apple, những kỹ thuật mà NeXT đã phát triển trở thành nguồn sinh khí cho thời kỳ phục hồi của Apple.
Tôi và Laurene cũng có một gia đình hạnh phúc.
Tôi hoàn toàn tin tưởng rằng tất cả những điều đó sẽ chẳng bao giờ xẩy ra nếu tôi không bị Apple sa thải. Ðó là một viên thuốc đắng nhưng tôi chắc bệnh nhân sẽ rất cần đến nó.
Ðôi khi cuộc sống dường như muốn cố tình đánh ngã bạn. Nhưng hãy đừng mất lòng tin. Tôi biết chắc chắn rằng, điều duy nhất đã giúp tôi tiếp tục bước đi chính là tình yêu của tôi dành cho những gì tôi đã làm. Các bạn phải tìm ra được cái các bạn yêu quý. Ðiều đó luôn đúng cho công việc và cho cả những người thân yêu của bạn. Công việc sẽ chiếm phấn lớn cuộc đời bạn và cách duy nhất để thành công một cách thực sự là hãy làm những việc mà bạn tin rằng đó là những việc tuyệt vời. Và cách để tạo ra những công việc tuyệt vời là bạn hãy yêu việc mình làm. Nếu như các bạn chưa tìm thấy nó, hãy tiếp tục tìm kiếm. Ðừng bỏ cuộc bởi vì bằng trái tim bạn, bạn sẽ biết khi bạn tìm thấy nó. Và cũng sẽ giống như bất kỳ một mối quan hệ nào, nó sẽ trở nên tốt dần lên khi năm tháng qua đi. Vì vậy hãy cố gắng tìm kiếm cho đến khi nào bạn tìm ra được tình yêu của mình, đừng từ bỏ.
Câu chuyện thứ ba của tôi là về cái chết.
Khi tôi 17 tuổi, tôi đã đọc được một câu châm ngôn như sau: Nếu bạn sống mỗi ngày đều như ngày cuối cùng của cuộc đời mình, một ngày nào đó bạn sẽ hoàn toàn tin tưởng rằng bạn đã đúng. Câu châm ngôn đó đã để lại ấn tượng rất sâu trong tôi và kể từ đó, trong suốt 33 năm qua, tôi luôn nhìn vào gương mỗi buổi sáng và tự hỏi mình: nếu ngày hôm nay là ngày cuối cùng của cuộc đời tôi, tôi sẽ muốn làm gì và tôi chuẩn bị làm gì hôm nay? Và nếu trong nhiều ngày, câu trả lời vẫn là “không” thì tôi biết, tôi cần phải thay đổi điều gì đó.
Suy nghĩ rằng mình sắp chết chính là điều quan trọng đã động viên tôi tạo ra cơ hội lớn cho cuộc đời mình. Bởi vì tất cả mọi điều từ sự kỳ vọng của mọi người vào bạn, tất cả mọi niềm tự hào cho đến nỗi sợ phải đổi mặt với sự xấu hổ hay thất bại, tất cả sẽ biến mất khi bạn phải đổi mặt với cái chết. Khi đó, chỉ còn lại điều gì thực sự quan trọng.Ý nghĩ rằng chúng ta đang đối mặt với cái chết, khi chúng ta sắp chẳng còn gì nữa, là cách tốt nhất mà tôi biết để tránh khỏi việc chúng ta cảm thấy sợ hãi khi sắp đánh mất đi thứ gì đó.
Chẳng có lý do gì để bạn không lắng nghe sự mách bảo của trái tim mình.
Khoảng một năm trước đây tôi đã bị chẩn đoán là bị ung thư. Tôi đã chụp cắt lớp lúc 7:30 sáng và trên phim hiện rõ ràng một khối u trong tuyến tụy. Thậm chí tôi chẳng biết tuyến tụy là cái gì. Các bác sỹ nói với tôi rằng đây là một dạng của ung thư và bệnh này không chữa được, rằng tôi nên chuẩn bị tinh thần mình sẽ chỉ sống được từ 3 đến 6 tháng nữa thôi. Bác sỹ của tôi khuyên tôi về nhà và sắp xếp lại các công việc của mình, đó là cách họ nói khi khuyên bệnh nhân chuẩn bị cho cái chết. Ðiều đó có nghĩa là hãy về và sử dụng mấy tháng còn lại để nói với các con bạn những gì mà bạn dự định sẽ nói với chúng trong khoảng mười năm tới. Ðiều đó cũng có nghĩa là hãy cố gắng kín đáo để gia đình bạn có thể chấp nhận điều này một cách dễ dàng hơn. Ðiều đó có nghĩa là bạn hãy nói lời vình biệt.
Tất cả mọi ngày tôi đều sống với sự chẩn đoán đó. Sau đó, vào một buổi tối, tôi tiến hành kiểm tra sinh thiết, họ đút một cái ống qua cổ họng tôi, luồn sâu xuống dạ dày, sâu xuống ruột, ấn một cái kim vào tuyến tụy của tôi để lấy mẫu một số tế bào của khối u. Khi đó, tôi rất bình thản, nhưng vợ tôi, người có mặt lúc đó đã kể với tôi rằng khi các bác sỹ phân tích những tế bào đó dưới kính hiển vi, họ đã reo lên khi phát hiện ra rằng đây là một trường hợp ung thư tuyến tụy hiếm hoi có thể chữa được bằng cách phẫu thuật. Tôi đã được phẫu thuật và bây giờ tôi đã khỏe lại.
Ðó là cảm giác mà tôi đã có khi phải đối mặt với cái chết và tôi cũng hy vọng tôi sẽ còn cái cảm giác đó một vài thập kỷ nữa. Khi đã từng trải qua điều đó, tôi có thể nói với các bạn một cách chắn chắn hơn là chỉ đơn thuần nhắc đến cái chết như là một điều hữu ích nhưng chỉ hoàn toàn là một nội dung mang tính trí tuệ mà thôi.
Không ai muốn chết. Thâm chí những người muốn được lên thiên đàng cũng không muốn chết chỉ vì muốn được lên đó. Và cái chết là cái đích mà tất cả chúng ta đều phải đến, không ai trong chúng ta thoát khỏi nó. Và đó là cách mà nó phải diễn ra bởi lẽ cái chết chính là sáng tạo tuyệt vời nhất của cuộc sống. Ðó chính là tác nhân thay đổi cuộc sống. Nó loại đi những người già để mở đường cho những người trẻ. Ngay lúc này, các bạn đang là những người trẻ tuổi, nhưng sẽ không lâu nữa, khi các bạn tốt nghiệp, rồi trở nên già đi, và sẽ bị loại bỏ.
Tôi xin lỗi vì có vẻ như tôi hơi xúc động nhưng điều đó là sự thật.
Thời gian của các bạn là có hạn, vì thế đứng lãng phí để sống cho một cuộc đời ai đó. Ðừng nhốt mình trong những tín điều nào đó, sống như vậy là sống bằng suy nghĩ của những người khác. Ðừng để quan điểm của những người khác làm mờ nhạt đi quan điểm của chính bản thân bạn.
Ðiều quan trọng nhất là bạn hãy dũng cảm đi theo sự mách bảo của trái tim và trực giác của mình. Bằng cách nào đó, chúng biết rõ bạn thực sự muốn trở thành cái gì. Những điều khác chỉ là thứ yếu.
Khi tôi còn trẻ, có một cuốn sách kỳ lạ được xuất bản với cái tên Cẩm Nang Toàn Thế Giới, cuốn sách này giống như kinh thánh của thế hệ chúng tôi. Người sáng tạo ra cuốn sách này là Steward Brand, một nghiên cứu sinh ở Menlo Park, cách đây không xa. Anh ta đã tạo ra nó bằng cảm giác đầy tính thi sĩ của mình. Thời điểm đó là vào cuối thập kỷ 60, trước khi có máy tính cá nhân và máy tính xách tay. Tất cả cuốn sách được đánh bằng máy chữ, cắt bằng kéo và bằng máy ảnh. Nó giống như trang Google trên giấy vậy, 35 năm trước khi có trang Google. Nó thực sự mang tính duy tâm, được tạo ra từ những công cụ tinh xảo và những ý tưởng vĩ đại.
Steward và các đồng sự của ông đã xuất bản một số tập của Cẩm Nang Toàn Thế Giới và sau đó, họ xuất bản tập cuối cùng. Thời gian đó vào khoảng giữa những năm 70 và tôi chỉ bằng tuổi các bạn bây giờ. Ở trang bìa sau của cuốn sách có in ảnh một con đường vùng nông thôn trong ánh bình minh, điều mà bạn có thể tìm thấy sự an bình nếu bạn là người ưa mạo hiểm. Bên dưới tấm ảnh có dòng chữ: “Hãy luôn khao khát. Hãy cứ dại khờ“ Ðó là lời tạm biệt của họ khi kết thúc cuốn sách. “Hãy luôn khao khát. Hãy cứ dại khờ”. Và tôi luôn cầu chúc điều đó cho chính mình. Ngày hôm nay, các bạn đã tốt nghiệp và chuẩn bị bước vào con đường mới, tôi cầu chúc điều đó cho các bạn.
Hãy luôn khao khát. Hãy cứ dại khờ.
Cảm ơn các bạn rất nhiều.
Trân trọng